Đặc san thông tin khoa học pháp lý
Sign In

Đặc san thông tin khoa học pháp lý

Đặc san số 5.2015: Giới thiệu nội dung cơ bản của chế định vật quyền và vấn đề hoàn thiện Bộ luật Dân sự Việt Nam

16/01/2017

Khái niệm vật quyền và trái quyền đã tồn tại từ thời kỳ La Mã cách đây hơn 1500 năm. Các nhà lập pháp La Mã cổ đại đã chủ trương thiết lập sự phân biệt giữa hai loại quyền tài sản: vật quyền và trái quyền. Theo thời gian, việc vận dụng lý thuyết vật quyền - trái quyền đem lại lợi ích chung cho tất cả các hệ thống pháp luật dân sự, từ phương diện cấu trúc lập pháp, đến phương diện thực tiễn. Chế định vật quyền không chỉ đặt trọng tâm vào quyền của chủ sở hữu, mà còn bao gồm nhiều quyền năng pháp luật công nhận cho chủ thể không phải là chủ sở hữu. Điều này có ý nghĩa hết sức thiết thực trong nền kinh tế thị trường với các quan hệ pháp luật phong phú, các loại tài sản được đưa vào lưu thông trên thị trường trong môi trường pháp lý minh bạch, đảm bảo thực hiện quyền và nghĩa vụ của từng loại chủ thể.

Đặc san số 4.2015: Một số ý kiến về Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)

16/01/2017

Bộ luật Dân sự năm 2005 được coi là đạo luật nền tảng quy định địa vị pháp lý, chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử của cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác; quyền, nghĩa vụ của các chủ thể về nhân thân và tài sản trong quan hệ dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng; bảo đảm sự bình đẳng và an toàn pháp lý trong quan hệ dân sự, đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc san số 1.2016: Trách nhiệm hành chính đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo vệ môi trường tại Việt Nam hiện nay

30/12/2016

Trong những năm gần đây vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường diễn ra ở nhiều địa bàn, khu vực, gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước, xâm phạm nghiêm trọng đến đời sống của nhân dân, như làm ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí, thực phẩm kém an toàn.... Vi phạm pháp luật và tội phạm về môi trường nổi lên ở một số lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, kinh doanh, nhập khẩu, khai thác tài nguyên, khoáng sản,… Trong các hành vi vi phạm pháp luật của doanh nghiệp, đáng lo ngại là tình trạng tuy có hệ thống xử lý chất thải nhưng chính các doanh nghiệp lại cố tình vi phạm bằng các thủ đoạn tinh vi, lén lút để xả thải trái phép ra môi trường… Thực tế cho thấy đa số hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường có hậu quả lớn, nghiêm trọng đều do các doanh nghiệp gây ra. Chính vì vậy, việc xây dựng, hoàn thiện một hệ thống pháp luật về trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là hết sức cần thiết.

Đặc san số 2.2016: Quyền hành pháp của Chính phủ theo Hiến pháp năm 2013

30/12/2016

Thuật ngữ quyền hành pháp chính thức xuất hiện lần đầu tiên tại Điều 2 Hiến pháp năm 1992, được sửa đổi, bổ sung năm 2001 qua văn thức: "Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, và tư pháp". Đến Hiến pháp năm 2013 , lần đầu tiên, tại Điều 94 Hiến pháp đã khẳng định: "Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp”.

Đặc san số 3.2016: Định hướng chính sách xây dựng Luật Đăng ký tài sản tại Việt Nam

30/12/2016

Thiết chế đăng ký tài sản có ý nghĩa quan trọng trong việc công khai, minh bạch hóa thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản, gắn liền với quyền dân sự của mỗi cá nhân, tổ chức khi xác lập, thực hiện quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản. Một nền kinh tế thị trường đúng nghĩa không thể thiếu sự tồn tại, vận hành của hệ thống đăng ký tài sản minh bạch, hiện đại.

Đặc san số 4.2016: Áp dụng ủy quyền lập pháp để thực hiện quyền lập pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật ở Việt Nam

30/12/2016

Đề tài “Uỷ quyền lập pháp - thực tiễn quốc tế và cơ chế thực hiện trong điều kiện của Việt Nam” là đề tài cấp bộ của Bộ Tư pháp, nằm trong kế hoạch thực hiện giai đoạn 2014 - 2015. Đề tài do Viện Khoa học pháp lý là cơ quan chủ trì, Trường Đại học Luật Hà Nội là cơ quan thực hiện. Tháng 01 năm 2016, đề tài đã được bảo vệ thành công. Đây là đề tài cấp bộ đầu tiên khảo cứu sâu về Uỷ quyền lập pháp, một thực tiễn phổ biến trong công tác thực hiện quyền lập pháp, xây dựng pháp luật của các nhà nước pháp quyền hiện đại, đặc biệt là ở các quốc gia phát triển.

Đặc san số 5.2016: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính - Kinh nghiệm của một số quốc gia và gợi ý tham khảo cho Việt Nam

30/12/2016

Quyết định hành chính là văn bản áp dụng pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhân danh quyền lực công nhằm quyết định một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính, được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể. Nội dung quyết định hành chính làm phát sinh, thay đổi, hạn chế hoặc chấm dứt nghĩa vụ, quyền, lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức hoặc liên quan đến lợi ích công cộng; do đó, nó tác động trực tiếp đến đời sống của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đặc san số 8.2016: Thiết chế quốc gia bảo vệ quyền con người - Kinh nghiệm một số nước và định hướng cho Việt Nam

30/12/2016

Quyền con người là một trong những thành quả cao quý nhất trong sự phát triển nhân loại. Thúc đẩy và bảo vệ quyền con người đã và đang trở thành mối quan tâm chung của cả cộng đồng quốc tế. Kể từ khi Liên hợp quốc ra đời (năm 1945) đến nay, một hệ thống các quyền con người đã được ghi nhận bởi pháp luật quốc tế và quốc gia. Tuy nhiên, việc ghi nhận các quyền con người trong pháp luật mới chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng hơn là phải có các biện pháp để bảo vệ các quyền khỏi bị vi phạm, thúc đẩy sự tôn trọng và thực hiện các quyền trên thực tế. Một trong các biện pháp hữu hiệu cho vấn đề này là thiết lập các thiết chế bảo vệ quyền con người ở cả cấp độ quốc gia, khu vực và quốc tế.

Đặc san số 6.2016: Tự quản địa phương – Kinh nghiệm quốc tế và gợi ý tham khảo cho Việt Nam

30/12/2016

Xu hướng phát triển của các nền hành chính hiện đại trong của Nhà nước pháp quyền dân chủ đều hướng tới việc phát huy tối đa vai trò chủ thể của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng dân cư và chính quyền các cấp trong việc giải quyết các vấn đề của mình vì mục tiêu xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Đặc san số 7.2016: Một số vấn đề về các hình phạt chính không tước tự do trong Luật hình sự Việt Nam

30/12/2016

Chính sách hình sự nói chung và chính sách hình phạt nói riêng của Nhà nước Việt Nam trong những năm gần đây ngày càng thể hiện và làm rõ nét hơn giá trị nhân đạo và nhân văn, phù hợp với quá trình phát triển kinh tế, xã hội và xu thế hội nhập quốc tế của nước ta. Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định một trong những định hướng quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách hình sự là theo hướng đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng thiện trong việc xử lý người phạm tội, hạn chế hình phạt tử hình, giảm hình phạt tù, mở rộng áp dụng hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ đối với các loại tội ít nghiêm trọng....