Diễn văn ôn lại truyền thống tại Lễ kỷ niệm 35 năm thành lập Viện Khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (04/08/1983-04/08/2018) và đón nhận Huân chương lao động hạng nhì
Sign In

Hoạt động khoa học

Diễn văn ôn lại truyền thống tại Lễ kỷ niệm 35 năm thành lập Viện Khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (04/08/1983-04/08/2018) và đón nhận Huân chương lao động hạng nhì

Kính thưa đ/c Uông Chu Lưu, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội;
Kính thưa đ/c Lê Thành Long, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Kính thưa đ/c Hà Hùng Cường, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo Bộ, Nguyên Lãnh đạo Bộ Tư pháp, Nguyên Lãnh đạo Viện, đại diện thân nhân gia đình cố Viện trưởng Phan Hữu Chi, cố Viện trưởng Nguyễn Văn Thảo, cố Viện trưởng Nguyễn Đức Tuấn, thân nhân cố đồng chí Nguyễn Thế Hùng và Nguyễn Kiều Kim, cùng các thế hệ cán bộ của Viện Khoa học pháp lý, và các vị khách quý.
Viện Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp được chính thức thành lập vào ngày 4/8/1983 với tên gọi ban đầu là Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý đến nay vừa tròn 35 năm.Ý tưởng thành lập Viện Khoa học pháp lý đã được thai nghén bởi những lãnh đạo tiền bối của Bộ và Ngành Tư pháp từ năm 1949 khi đất nước còn đang trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp rất gian khổ. Tuy nhiên, vì hoàn cảnh chiến tranh, phải mất hơn 30 năm sau ý tưởng ấy mới trở thành hiện thực khi Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý thuộc Bộ Tư pháp chính thức được thành lập với tư cách là một trong 9 đơn vị đầu tiên của Bộ Tư pháp được tái lập.
Tại ngày đầu thành lập, số cán bộ công tác tại Viện mới chỉ có 2 người là Viện trưởng Phan Hữu Chi và một cán bộ nay đang là Phó Tổng biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. Qua thời gian, nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ, sự nỗ lực không ngừng của các thế hệ lãnh đạo và cán bộ của Viện Khoa học pháp lý, sự ủng hộ của Bộ Khoa học và Công nghệ và các đơn vị trong và ngoài Bộ Tư pháp, cũng như các chuyên gia, nhà khoa học lớn của đất nước, Viện Khoa học pháp lý đã không ngừng phát triển. Hiện nay, số cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đang công tác tại Viện khoảng 40 người, nếu tính cả những người đã có thời gian làm việc, gắn bó với Viện Khoa học pháp lý thì con số đó là trên 100 người cùng với hàng trăm cộng tác viên thường xuyên là các chuyên gia, nhà khoa học. Cơ cấu tổ chức của Viện cũng không ngừng được hoàn thiện theo hướng chuyên môn hóa, từ khi chưa có phòng, ban chuyên môn, nay Viện đã tổ chức được hệ thống gồm 5 Ban nghiên cứu đi sâu vào 5 mảng chuyên ngành (dân sự-kinh tế, hành chính-hình sự, pháp luật quốc tế và quản lý ngành) cùng 1 Phòng quản lý khoa học và hành chính-tổng hợp, 1 Trung tâm thông tin-thư viện.
Điều đáng vinh dự đối với tập thể Viện là kể từ khi thành lập, theo chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ và nhờ uy tín của những nhà khoa học đã gắn bó với Viện, Viện Khoa học pháp lý là địa chỉ tin cậy được Lãnh đạo Bộ giao trực tiếp tham gia các sự kiện chính trị-pháp lý quan trọng của đất nước, của Bộ và của Ngành. Viện Khoa học pháp lý có vinh dự lớn là một trong những tổ chức nghiên cứu của quốc gia trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu phục vụ việc xây dựng Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) và gần đây là Hiến pháp năm 2013.Viện Khoa học pháp lý cũng là một trong những nơi tiến hành các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu quan trọng cấp nhà nước và cấp bộ để cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn góp phần hình thành nên đường lối cải cách pháp luật, cải cách tư pháp ở nước ta, thể hiện đậm nét trong Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2020 và Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Các nghiên cứu do Viện trực tiếp triển khai hoặc tham mưu tổ chức triển khai đã góp phần cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng những đạo luật rường cột của quốc gia như Bộ luật dân sự, Bộ luật hình sự, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Thi hành án dân sự v.v.Có thể nói, hầu hết các đạo luật do Bộ chủ trì soạn thảo đều có những đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học đi trước hoặc đồng hành thực hiện. Các nghiên cứu do Viện trực tiếp triển khai hoặc tham mưu tổ chức triển khai cũng trực tiếp góp phần tích cực trong việc giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế về tư pháp và pháp luật, nhất là trong việc triển khai Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ, các cam kết trong WTO và cộng đồng ASEAN.
Việc triển khai các đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu đó gắn liền với tên tuổi của các nhà lãnh đạo, các chuyên gia, nhà khoa học có uy tín như: Nguyễn Văn Yểu, Uông Chu Lưu, Nguyễn Đình Lộc, Hà Hùng Cường, Lê Thành Long, Hoàng Thế Liên, Đinh Trung Tụng, Phan Chí Hiếu, Nguyễn Văn Thảo, Nguyễn Đức Tuấn, Dương Thị Thanh Mai, Lê Hồng Hạnh, Nguyễn Văn Hiển, Võ Đình Toàn, Phạm Văn Lợi, Lê Minh Tâm, Nguyễn Ngọc Hòa, Dương Đăng Huệ, Lê Hồng Sơn, Hoàng Phước Hiệp v.v.
Điểm đặc sắc trong các công trình nghiên cứu của Viện là vừa biết kế thừa những giá trị truyền thống của ông cha, nhất là giá trị trọng nhân nghĩa, trọng hiền tài, trọng pháp, trọng kỷ luật, kỷ cương đồng thời vươn tới những giá trị mới, hiện đại vì nhu cầu phát triển của đất nước như tôn trọng quyền con người, pháp quyền, đề cao hiệu lực, hiệu quả quản trị xã hội, thượng tôn pháp luật, trên nền tảng tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lênin và đặc biệt là tư tưởng Hồ Chí Minh.Viện Khoa học pháp lý cũng liên tục hiện đại hóa phương pháp nghiên cứu của mình, trong đó đề cao việc điều tra, khảo sát thực tiễn, đi kèm với việc áp dụng cách tiếp cận liên ngànhxã hội học, kinh tế học, chính trị học và văn hóa học pháp luật.
Cùng tiến trình hội nhập của đất nước, Viện Khoa học pháp lý rất coi trọng mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học pháp lý. Viện đã thiết lập được quan hệ hợp tác với các đối tác đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, Bắc Mỹ, Úc, Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Cambodia, Angeria, Morocco và hiện đang tham gia mạng lưới kết nối hợp tác khoảng 80 cơ sở nghiên cứu và đào tạo luật thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nhiều thành viên của Viện đã tự tin xuất hiện ở những diễn đàn, hội thảo quốc tế quan trọng và có các công trình công bố quốc tế.
Trong khoảng 2 năm trở lại đây, trước những tác động ngày càng mạnh mẽ của những công nghệ mới phát sinh từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (như công nghệ chuỗi khối – Blockchain, công nghệ về trí thông minh nhân tạo – Artificial Intelligence, công nghệ điện toán đám mây – cloud computing, công nghệ in 3 D v.v.) lên mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội, Viện Khoa học pháp lý đã tiến hành các hoạt động nghiên cứu, tổ chức các diễn đàn, hội thảo để kịp thời nhận diện những vấn đề pháp lý mới đang đặt ra. Viện cũng chủ động đề xuất với Lãnh đạo Bộ thiết kế các nhiệm vụ nghiên cứu để đánh giá một cách toàn diện tác động của Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đối với hệ thống pháp luật và yêu cầu mới đặt ra đối với việc thực hiện Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Việc nghiên cứu về cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với pháp luật càng giúp các cán bộ của Viện Khoa học pháp lý hiểu sâu sắc hơn ai hết yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai nhiệm vụ và yêu cầu tự mình phải trở thành một thiết chế nghiên cứu thông minh (Smart Institute), một trung tâm đổi mới sáng tạo (innovation center), quyết tâm giữ ngọn cờ đầu trong đầu trong quá trình hiện đại hóa tổ chức và hoạt động.
Công tác quản lý khoa học đã được Lãnh đạo Bộ giao cho Viện Khoa học pháp lý từ năm 1985 (Quyết định số 05/TC) và từng bước được tổ chức theo hướng chuyên nghiệp hóa và ngày càng hiện đại hóa. Quy trình quản lý được thực hiện chặt chẽ ngay theo đúng quy định của Luật Khoa học và Công nghệ, từ khâu đề xuất, xác định nhiệm vụ; tuyển chọn tổ chức chủ trì và cá nhân chủ nhiệm thực hiện nhiệm vụ; kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện và đánh giá kết quả nghiên cứu; đăng ký, lưu giữ, công bố và chuyển giao kết quả nghiên cứu...Viện đã xây dựng phần mềm hiện đại phục vụ cho công tác quản lý khoa học của Bộ Tư pháp.
Công tác thông tin khoa học pháp lý và quản lý thư viện Bộ đã được giao cho Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý từ năm 1985. Trong thời gian đầu mới thành lập, kho sách thư viện mới có tổng số 3300 đầu sách bao gồm cả sách tiếng Việt, Nga, Đức... Tờ Thông tin khoa học pháp lý phát hành số đầu tiên năm 1989 lúc đầu chỉ là tờ thông tin mang tính chất nội bộ, từ năm 1992 đã được cấp phép (Giấy phép số 2930/BC ngày 17/9/1992 của Bộ Văn hóa, Thông tin và Thể thao) để trở thành ấn phẩm định kỳ và sau đó được cấp Mã số chuẩn quốc tế. Hơn 30 năm qua, hơn 300 số Thông tin khoa học pháp lý đã được phát hành để kịp thời chuyển tải kết quả nghiên cứu khoa học, cung cấp thông tin có giá trị tham khảo caocho quá trình hoạch định chính sách, xây dựng pháp luật ở nước ta.Thư viện Bộ Tư pháp được quan tâm đầu tư, xây dựng, được hỗ trợ quản lý bằng công nghệ thông tin hiện đại với khoảng 23.000 cuốn sách tiếng Việt, hàng trăm đề tài nghiên cứu, Luận án tiến sĩ luật, Từ điển, tài liệu Hội thảo; 2415 cuốn tiếng nước ngòai gồm tiếng Anh, Pháp, Trung. Viện Khoa học pháp lý cũng đã phối hợp với Cục Công nghệ thông tin xây dựng hệ CSDL tư liệu, tài liệu khoa học pháp lý.Trang thông tin điện tử của Viện Khoa học pháp lý http://khpl.moj.gov.vn là trang thành phần của Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp, được đưa vào hoạt động từ năm 2015 với hơn 550 tin bài trong đó có nhiều bài nghiên cứu có giá trị.
Tập thể Viện Khoa học pháp lý duy trì được tinh thần đoàn kết, gắn bó, lối sống nghĩa tình sau trước vẹn toàn. Chính vì thế, dù đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác, mối liên kết của những người đã có thời gian công tác tại Viện với tập thể Việnvẫn được duy trì bền chặt. Tập thể Viện luôn tự hào là một tập thể có môi trường làm việc trong sáng, văn minh. Đây là truyền thống cực kỳ quý báu mà tập thể Viện Khoa học pháp lý đang có trong bối cảnh giá trị xã hội đang có nhiều biến động khó lường. Tập thể cán bộ Viện Khoa học pháp lý cũng tích cực hưởng ứng các phong trào đền ơn, đáp nghĩa, lá lành đùm lá rách trong và ngoài Bộ, Ngành Tư pháp.
Nhân buổi Lễ trang trọng này, được Đảng và Nhà nước vinh dự trao tặng Huân chương lao động hạng Nhì, Tập thể Viện Khoa học pháp lý xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và cá nhân đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, cảm ơn sự quan tâm đặc biệt của Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Tư pháp qua các thời kỳ, cảm ơn sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của cá nhân Bộ trưởng Bộ Tư pháp và các đồng chí Thứ trưởng phụ trách công tác nghiên cứu khoa học qua các thời kỳ: Cố Bộ trưởng Phan Hiền, nguyên Bộ trưởng Nguyễn Đình Lộc vànguyên Bộ trưởng Hà Hùng Cường, Bộ trưởng Lê Thành Long, đồng chí cố Thứ trưởng Phùng Văn Tửu, cố thứ trưởng Trần Đông, cố thứ trưởng Nguyễn Văn Sản, nguyên thứ trưởng Nguyễn Văn Yểu, nguyên thứ trưởng Hoàng Thế Liên, thứ trưởng Phan Chí Hiếu và các đồng chí Lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ.
Tập thể Viện cũng xin cảm ơn sự quan tâm tạo điều kiện của Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính, Vụ Khoa học xã hội và Vụ Kế hoạch tài chính Bộ Khoa học và Công nghệ cho sự phát triển của Viện.
Viện cũng xin trân trọng cảm ơn sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trong và ngoài Bộ Tư pháp trong quá trình triển khai nhiệm vụ của Viện được Lãnh đạo Bộ giao, cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài Bộ Tư pháp luôn đồng hành, động viên, ủng hộ và cổ vũ sự phát triển của Viện. Tập thể Viện cũng xin cảm ơn và tri ân các thế hệ cán bộ lãnh đạo Viện, cố Viện trưởng Phan Hữu Chi, cố Viện trưởng Nguyễn Văn Thảo, cố Viện trưởng Nguyễn Đức Tuấn, nguyên Viện trưởng Hoàng Thế Liên, nguyên Viện trưởng Dương Thị Thanh Mai, nguyên Viện trưởng Lê Hồng Hạnh và nguyên Viện trưởng Nguyễn Văn Hiển đã hết lòng kiến tạo, dựng xây để Viện Khoa học pháp lý có được hình hài như ngày hôm nay. Xin cảm ơn và tri ân những đóng góp miệt mài của các đồng chí cán bộ đã từng công tác tại Viện, thân nhân của các đồng chí đã từng công tác tại Viện, cảm ơn các đồng chí cán bộ đang công tác tại Viện đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, đồng sức, đồng lòng, phấn đấu vì sự phát triển của Viện, dựng xây được tập thể đổi mới, sáng tạo, đoàn kết và nghĩa tình.
Nhìn lại chặng đường 35 năm xây dựng và phát triển, tập thể Viện Khoa học pháp lý có thể tự hào về những gì mình mà các thế hệ Lãnh đạo và người lao động của Viện đã làm được. Đây là hành trang và động lực to lớn để các thế hệ cán bộ hôm nay của Viện Khoa học pháp lý tự tin đi tới. Theo sát chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ, tập thể Viện Khoa học pháp lý đang nỗ lựcphấn đấu để thực sự trở thành Viện Nghiên cứu chiến lược của Bộ, Ngành Tư pháp có uy tín trong khu vực ASEAN, đóng góp to lớn hơn nữa cho sự phát triển của Bộ và nền khoa học pháp lý nước nhà trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và trước thềm của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Xin kính chúc sức khỏe các quý vị đại biểu và khách quý, chúc buổi lễ của chúng ta thành công tốt đẹp. Xin trân trọng cảm ơn quý vị!
Hà Nội, ngày 3/8/2018
TS. Nguyễn Văn Cương
Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp