Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bãi bỏ hơn 100 văn bản

Đợt rà soát lớn nhất từ trước đến nay

Trong bối cảnh yêu cầu hoàn thiện thể chế ngày càng trở nên cấp thiết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng dự thảo Thông tư bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tinh gọn hệ thống pháp luật, loại bỏ các quy định không còn phù hợp, tạo hành lang pháp lý minh bạch và đồng bộ hơn cho hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc xây dựng dự thảo Thông tư xuất phát từ cả yêu cầu chính trị, pháp lý lẫn yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.

Về mặt chính trị, pháp lý, nhiều chủ trương lớn của Đảng đã đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Kết luận số 119-KL/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển đất nước trong “kỷ nguyên mới”. Cùng với đó, Nghị quyết số 66-NQ/TW tiếp tục xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của các bộ, ngành; đồng thời yêu cầu thực hiện thường xuyên công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.

Trên cơ sở đó, việc rà soát để bãi bỏ các văn bản hết hiệu lực thực tiễn hoặc không còn phù hợp được xem là nhiệm vụ bắt buộc nhằm bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khả thi của hệ thống pháp luật.

Ngoài ra, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ trong việc rà soát, hệ thống hóa văn bản thuộc lĩnh vực quản lý. Nghị định số 79/2025/NĐ-CP của Chính phủ cũng yêu cầu các đơn vị chuyên môn thường xuyên rà soát, xử lý các văn bản không còn phù hợp hoặc chồng chéo với quy định hiện hành.

Đáng chú ý, pháp luật hiện hành cho phép cơ quan có thẩm quyền ban hành một văn bản để đồng thời bãi bỏ nhiều văn bản quy phạm pháp luật trước đó. Đây chính là cơ sở để Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng một Thông tư tổng thể nhằm xử lý hàng loạt văn bản đã lạc hậu hoặc không còn giá trị áp dụng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất bãi bỏ, bãi bỏ một phần 119 văn bản thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng. Ảnh: Phúc Hưng.

Về mặt thực tế cho thấy, khối lượng văn bản thuộc phạm vi quản lý của Bộ hiện nay rất lớn. Theo Quyết định số 1017/QĐ-BNNMT công bố danh mục văn bản còn hiệu lực tính đến ngày 20/4/2025, lĩnh vực quản lý của Bộ hiện có tới 1.058 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực. Trong khi đó, hằng năm tiếp tục phát sinh nhiều văn bản mới để đáp ứng yêu cầu quản lý. Điều này dẫn đến áp lực lớn trong việc bảo đảm tính đồng bộ, tránh chồng chéo và loại bỏ các quy định không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai rà soát, sắp xếp và tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, dự thảo Thông tư này là một nội dung trọng tâm trong Đề án tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ. “Đợt rà soát lần này có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với số lượng văn bản dự kiến bãi bỏ chiếm khoảng 15% tổng số thông tư của Bộ. Đến thời điểm hiện tại, chưa có bộ, ngành nào thực hiện việc bãi bỏ văn bản với quy mô lớn như vậy”, ông Phan Tuấn Hùng nhấn mạnh.

Tinh gọn 119 văn bản ở nhiều lĩnh vực

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo Thông tư lần này được xây dựng dựa trên kết quả của nhiều đợt rà soát chuyên đề trong năm 2026. Trong đó có tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; rà soát theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư pháp; đồng thời gắn với yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và tinh gọn hệ thống pháp luật.

Các văn bản được đề xuất bãi bỏ chủ yếu thuộc các nhóm: không còn đối tượng điều chỉnh; không còn phù hợp với thực tiễn; hết thời gian áp dụng; nội dung đã được quy định tại văn bản mới; hoặc không còn đúng thẩm quyền, hình thức ban hành sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Cụ thể, dự thảo Thông tư gồm 23 điều. Trong đó, từ Điều 1 đến Điều 20 quy định việc bãi bỏ toàn bộ 110 văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Các văn bản bị đề xuất bãi bỏ có hình thức khá đa dạng, gồm thông tư, thông tư liên tịch, quyết định và chỉ thị, trải rộng trên nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.

Trong số này, lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật có số lượng văn bản bị bãi bỏ nhiều nhất với 36 văn bản. Tiếp đó là lĩnh vực môi trường với 13 văn bản; địa chất và khoáng sản 9 văn bản; khí tượng thủy văn 7 văn bản; tổ chức cán bộ 7 văn bản; khoa học và công nghệ 6 văn bản; đất đai 5 văn bản.

Một số lĩnh vực khác cũng có văn bản bị bãi bỏ như lâm nghiệp và kiểm lâm; kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn; biển và hải đảo; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; tài nguyên nước; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; pháp chế; đê điều và phòng chống thiên tai.

Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất bãi bỏ một phần nội dung của 9 thông tư hiện hành tại Điều 21. Các nội dung bị bãi bỏ một phần thuộc các lĩnh vực như trồng trọt và bảo vệ thực vật; chăn nuôi và thú y; môi trường; địa chất và khoáng sản; đất đai; tài nguyên nước; thủy sản và kiểm ngư; lâm nghiệp và kiểm lâm.

Việc bãi bỏ một phần được áp dụng đối với các quy định không còn phù hợp hoặc đã được thay thế bằng quy định mới, trong khi các nội dung còn lại của văn bản vẫn còn giá trị áp dụng trên thực tế.

Ông Phan Tuấn Hùng nhấn mạnh, dự thảo Thông tư không đặt ra chính sách mới, không phát sinh thủ tục hành chính mới và không quy định thêm điều kiện đầu tư kinh doanh.

Việc rà soát, bãi bỏ, bãi bỏ một phần 119 văn bản quy phạm pháp luật lần này được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống pháp luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường trở nên tinh gọn, minh bạch và thuận lợi hơn trong quá trình thực thi; đồng thời tạo nền tảng pháp lý đồng bộ phục vụ yêu cầu cải cách thể chế và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.