Hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội phạm tình dục

Bài viết phân tích những vướng mắc trong quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành về tội phạm tình dục từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội phạm tình dục như sau:

Thứ nhất, thống nhất kỹ thuật lập pháp đối với tình tiết tăng nặng được quy định từ Điều 141 đến Điều 147: Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%; Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên. Trong BLHS năm 2015 cũng có nhiều tội phạm có tình tiết tăng nặng như trên và đã được quy định cụ thể như các loại tội cố ý gây thương tích từ Điều 134, 135, 136, 137, 138, 139, tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ Điều 260: Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 điều này. Thống nhất kỹ thuật lập pháp để xác định tỉ lệ thương tích theo hướng tương đồng với một số tình tiết tăng nặng tương tự được quy định tại một số điều luật.

Thứ hai, nghiên cứu bổ sung tội quấy rối tình dục với người từ đủ 16 tuổi trở lên. Kiến nghị nghiên cứu bổ sung tội quấy rối tình dục đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên vào Chương XIV Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người trong BLHS như sau:

“Điều... Tội quấy rối tình dục với người từ đủ 16 tuổi trở lên:

1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên có hành vi tiếp xúc cơ thể đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên có tính chất tình dục gây ra sự quấy rối thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

a) Phạm tội có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với 02 người trở lên;

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 31% đến 60%;

e) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân trên 60%;

b) Làm nạn nhân tự sát.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 03 năm”.

Thứ ba, bổ sung thêm dấu hiệu định tội trong tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi. Cụ thể: “Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trừ trường hợp tảo hôn theo phong tục, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144...”.

Thứ tư, bổ sung một số tình tiết tăng nặng trong các TPTD. Cần nghiên cứu bổ sung thêm tình tiết tăng nặng trong một số TPTD như “thực hiện tội phạm ở nơi công cộng” và “thực hiện tội phạm trong môi trường giáo dục”.

Tóm lại, Phòng, chống TPTD phải sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp với sự phối hợp của các thiết chế nhà nước và phi nhà nước, có sự tham gia của toàn xã hội. Hoàn thiện quy định của BLHS về các TPTD là cơ sở pháp lý quan trọng để áp dụng và thực thi pháp luật, bảo đảm an ninh con người, trật tự, an toàn xã hội theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng.

Tóm tắt từ bài viết của TS.  Nguyễn Việt Khánh Hòa,

Trường Đại học Luật Hà Nội

đăng trên Ấn phẩm Tạp chí Nghề luật số 01/2026