Giới thiệu Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân ở Trung Quốc (phần 2)
07/05/2025
Nhằm tối ưu hóa môi trường, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và phát huy vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm các loại hình tổ chức kinh tế đều được tham gia cạnh tranh công bằng trên thị trường, thúc đẩy sự trưởng thành của đội ngũ doanh nhân, xây dựng hệ thống kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trình độ cao, ngày 30/4/2025 vừa qua, Ủy ban thường vụ Nhân đại toàn quốc Trung Quốc đã ban hành Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân đầu tiên ở Trung Quốc. Dưới đây là những nội dung cơ bản (tiếp theo phần giới thiệu 1) của Luật này:
- Các tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc và đảng viên trong tổ chức kinh tế tư nhân tiến hành các hoạt động của Đảng theo Điều lệ Đảng và các quy định nội bộ có liên quan, phát huy vai trò lãnh đạo chính trị của tổ chức đảng và vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong việc thúc đẩy tổ chức kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh.
- Tổ chức kinh tế tư nhân cần tích cực đóng vai trò trong phát triển kinh tế, mở rộng việc làm, cải thiện đời sống nhân dân, đổi mới khoa học và công nghệ và các lĩnh vực khác, gắn bó với tổng thể công việc của quốc gia, đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về cuộc sống tốt đẹp của nhân dân.
- Tổ chức kinh tế tư nhân khi tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ pháp luật và quy định về lao động và sử dụng lao động, an toàn lao động, vệ sinh nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, môi trường sinh thái, tiêu chuẩn chất lượng, quyền sở hữu trí tuệ, an toàn mạng và dữ liệu, tài chính - thuế, tài chính - ngân hàng và các lĩnh vực khác; không được thu lợi bất chính thông qua hối lộ, gian lận và các hành vi tương tự; không được gây rối trật tự thị trường và tài chính, phá hoại môi trường sinh thái, xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người lao động và lợi ích công cộng của xã hội. Các cơ quan nhà nước thực hiện giám sát, quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức kinh tế tư nhân theo quy định của pháp luật.
- Ủng hộ tổ chức kinh tế tư nhân tăng cường quản lý phòng ngừa rủi ro, khuyến khích tổ chức kinh tế tư nhân tập trung nâng cao ngành nghề chính, phát triển thực nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi.
- Tổ chức kinh tế tư nhân cần hoàn thiện cơ cấu quản trị và chế độ quản lý, quy phạm hóa hành vi của người điều hành, tăng cường giám sát nội bộ, thực hiện quản trị chuẩn mực; thiết lập và hoàn thiện chế độ quản lý dân chủ với hình thức cơ bản là hội nghị đại biểu người lao động theo quy định pháp luật. Khuyến khích tổ chức kinh tế tư nhân có điều kiện xây dựng và hoàn thiện chế độ doanh nghiệp hiện đại đặc sắc Trung Quốc. Các tổ chức công đoàn và các tổ chức quần chúng khác trong tổ chức kinh tế tư nhân hoạt động theo pháp luật và điều lệ, tăng cường định hướng tư tưởng chính trị cho người lao động, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, phát huy vai trò trong quản lý dân chủ của doanh nghiệp, thúc đẩy hoàn thiện chế độ thương lượng tập thể về tiền lương, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa.
- Nhà nước thúc đẩy xây dựng cơ chế phòng ngừa và quản trị tham nhũng từ gốc đối với tổ chức kinh tế tư nhân; hỗ trợ và hướng dẫn tổ chức kinh tế tư nhân thiết lập, hoàn thiện chế độ kiểm toán nội bộ, tăng cường phòng ngừa rủi ro về liêm chính, nâng cao năng lực quản lý sản xuất kinh doanh hợp pháp, tuân thủ pháp luật; kịp thời phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh. Tổ chức kinh tế tư nhân cần tăng cường giáo dục pháp luật cho nhân viên, xây dựng văn hóa doanh nghiệp trung thực, liêm chính, tuân thủ pháp luật.
- Tổ chức kinh tế tư nhân phải tăng cường quản lý tài chính, chuẩn hóa hạch toán kế toán theo quy định của pháp luật, các quy phạm hành chính và chế độ kế toán thống nhất của Nhà nước; phòng ngừa hành vi làm giả số liệu tài chính; phân biệt rõ thu chi trong hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức kinh tế tư nhân với thu chi cá nhân của người điều hành, thực hiện tách biệt tài sản của tổ chức kinh tế tư nhân với tài sản cá nhân của người điều hành.
- Khuyến khích tổ chức kinh tế tư nhân thúc đẩy chia sẻ thành quả phát triển với người lao động thông qua việc tăng cường đào tạo kỹ năng, mở rộng tuyển dụng lao động, hoàn thiện chế độ phân phối tiền lương.
- Thí điểm xây dựng hệ thống đánh giá trách nhiệm xã hội và cơ chế khuyến khích đối với tổ chức kinh tế tư nhân; khuyến khích và hướng dẫn các tổ chức này tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội, tham gia tự nguyện vào các hoạt động từ thiện công ích, ứng phó khẩn cấp, cứu trợ thiên tai, v.v.
- Tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành khi đầu tư và kinh doanh ở nước ngoài phải tuân thủ pháp luật của quốc gia hoặc khu vực nơi đến, tôn trọng phong tục tập quán và truyền thống văn hóa địa phương, bảo vệ hình ảnh quốc gia, không được tham gia vào các hoạt động gây tổn hại đến an ninh và lợi ích quốc gia.
9. Chuẩn mực công vụ trong giao dịch với tổ chức kinh tế tư nhân
- Cơ quan nhà nước và cán bộ công chức khi thực hiện công tác thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân phải thực hiện đúng chức trách theo quy định pháp luật. Trong quan hệ công tác với người điều hành tổ chức kinh tế tư nhân, cán bộ nhà nước phải tuân thủ kỷ luật, pháp luật, giữ gìn sự trong sạch, liêm chính. Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan liên quan thiết lập cơ chế giao tiếp hiệu quả, thông suốt giữa chính quyền và doanh nghiệp, kịp thời lắng nghe ý kiến, kiến nghị từ các loại hình tổ chức kinh tế, trong đó có tổ chức kinh tế tư nhân, và giải quyết kịp thời những vấn đề chính đáng được phản ánh.
- Khi cơ quan nhà nước xây dựng luật, pháp lệnh, quy định hoặc văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan mật thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các chủ thể kinh tế; khi Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đưa ra các giải thích liên quan đến việc áp dụng cụ thể pháp luật trong công tác xét xử, kiểm sát, hoặc ban hành quyết sách quan trọng, cần chú trọng lắng nghe ý kiến của các tổ chức kinh tế, hiệp hội ngành nghề và thương mại, trong đó có tổ chức kinh tế tư nhân; trước khi thực thi cần căn cứ tình hình thực tế để dành ra thời gian điều chỉnh, thích nghi cần thiết. Theo quy định của Luật Lập pháp, các luật, pháp lệnh, quy định và văn bản quy phạm pháp luật khác liên quan mật thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các chủ thể kinh tế, và các giải thích pháp luật mang tính áp dụng cụ thể trong công tác xét xử, kiểm sát thì không có hiệu lực hồi tố, trừ trường hợp có quy định đặc biệt nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích của công dân, pháp nhân và các tổ chức khác.
- Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan liên quan phải công khai kịp thời phạm vi áp dụng, tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình nộp hồ sơ liên quan đến các chính sách ưu đãi cho chủ thể kinh tế, nhằm tạo thuận lợi cho tổ chức kinh tế tư nhân trong việc xin hưởng chính sách ưu đãi có liên quan; xây dựng các chính sách khuyến khích tổ chức kinh tế tư nhân khởi nghiệp, cung cấp dịch vụ công, khuyến khích khởi nghiệp gắn với tạo việc làm.
- Cơ quan đăng ký phải cung cấp dịch vụ đăng ký thành lập, thay đổi, giải thể... một cách hợp pháp, phù hợp, thống nhất, công khai, minh bạch, thuận tiện và hiệu quả cho các loại hình tổ chức kinh tế, bao gồm cả tổ chức kinh tế tư nhân, nhằm giảm thiểu chi phí gia nhập và rút khỏi thị trường. Hộ kinh doanh cá thể có thể tự nguyện chuyển đổi hợp pháp thành doanh nghiệp. Cơ quan đăng ký, cơ quan thuế và các cơ quan liên quan phải cung cấp hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh cá thể sang doanh nghiệp.
- Khuyến khích và hỗ trợ các trường đại học, viện nghiên cứu, trường nghề, cơ sở đào tạo thực hành công cộng và các tổ chức đào tạo kỹ năng nghề khác đổi mới mô hình đào tạo nhân lực, tăng cường giáo dục và đào tạo nghề, bồi dưỡng đội ngũ nhân tài chuyên nghiệp và công nhân kỹ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển chất lượng cao của kinh tế tư nhân. Cơ quan nhân lực và bảo đảm xã hội thiết lập và hoàn thiện cơ chế dịch vụ nhân lực, xây dựng nền tảng kết nối thông tin tuyển dụng và tìm việc, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức kinh tế tư nhân trong việc tuyển dụng và sử dụng lao động. Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan liên quan hoàn thiện các chính sách khuyến khích và bảo đảm dịch vụ cho nhân tài, mở rộng kênh xét duyệt chức danh nghề nghiệp trong tổ chức kinh tế tư nhân, hỗ trợ tổ chức kinh tế tư nhân thu hút và bồi dưỡng nhân tài cấp cao, nhân tài chuyên môn khan hiếm.
- Cơ quan hành chính phải kiên trì thực hiện quản lý hành chính theo pháp luật. Khi tiến hành các hoạt động chấp pháp, cơ quan hành chính phải tránh hoặc giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường của tổ chức kinh tế tư nhân, đồng thời kịp thời phản hồi và xử lý các yêu cầu hợp lý, hợp pháp của tổ chức này. Việc xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm pháp luật của tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành tổ chức đó phải được thực hiện trên nguyên tắc bình đẳng với các tổ chức kinh tế và người điều hành khác. Đối với hành vi vi phạm pháp luật cần xử phạt hành chính hoặc áp dụng biện pháp khác theo quy định, hình thức xử lý phải tương xứng với tình tiết, tính chất, tình tiết và mức độ nguy hại xã hội của hành vi vi phạm. Nếu hành vi vi phạm thuộc các trường hợp được giảm nhẹ, miễn giảm hoặc không xử phạt theo quy định của Luật Xử phạt hành chính, thì phải xử lý theo quy định đó.
- Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan có liên quan phải thúc đẩy việc chia sẻ và công nhận lẫn nhau thông tin giám sát, thực hiện quản lý phân cấp và phân loại theo mức độ tín nhiệm của tổ chức kinh tế tư nhân nhằm nâng cao hiệu quả giám sát. Trừ các lĩnh vực đặc biệt liên quan trực tiếp đến an toàn công cộng và sức khỏe, tính mạng của người dân được áp dụng chế độ giám sát trọng điểm toàn diện theo quy định, việc kiểm tra hành chính trong lĩnh vực quản lý thị trường phải được thực hiện thông qua việc lựa chọn ngẫu nhiên đối tượng kiểm tra và cán bộ kiểm tra thực thi pháp luật, đồng thời công khai kịp thời các nội dung kiểm tra và kết quả xử lý với xã hội. Trường hợp nhiều nội dung kiểm tra cùng áp dụng trên một đối tượng, các cơ quan phải tích hợp hoặc thực hiện trong khuôn khổ kiểm tra liên ngành.
- Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan có liên quan phải thiết lập và hoàn thiện cơ chế tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tố cáo đối với hành vi vi phạm trong hoạt động chấp pháp hành chính, tiếp nhận kịp thời và xử lý theo pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành. Cơ quan tư pháp hành chính phải thiết lập cơ chế trao đổi về yêu cầu chấp pháp hành chính liên quan đến doanh nghiệp, tổ chức kiểm tra việc chấp pháp hành chính, tăng cường giám sát các hoạt động này và kịp thời sửa chữa các hành vi chấp pháp hành chính không phù hợp.
- Hoàn thiện chế độ trừng phạt mất tín nhiệm và khôi phục tín nhiệm. Việc trừng phạt hành vi mất tín nhiệm phải tuân theo luật, quy định và các văn bản liên quan, đồng thời áp dụng các biện pháp trừng phạt phù hợp theo tình tiết, tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi.
Tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành nếu đã khắc phục hành vi mất tín nhiệm, loại bỏ tác động tiêu cực và đáp ứng điều kiện khôi phục tín dụng thì có thể nộp đơn xin khôi phục tín dụng. Cơ quan nhà nước liên quan phải kịp thời dỡ bỏ biện pháp trừng phạt theo pháp luật, xóa bỏ hoặc ngừng công bố thông tin mất tín nhiệm và thực hiện khôi phục tín dụng đồng bộ trên các nền tảng thông tin tín dụng công cộng liên quan.
- Thiết lập và hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp đa dạng, tạo thuận lợi cho tổ chức kinh tế tư nhân trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Cơ quan tư pháp hành chính tổ chức và điều phối các cơ quan liên quan như luật sư, công chứng, giám định tư pháp, dịch vụ pháp lý cơ sở, hòa giải nhân dân, hòa giải thương mại, trọng tài cùng các chuyên gia tư vấn pháp lý tham gia giải quyết tranh chấp liên quan đến tổ chức kinh tế tư nhân, cung cấp dịch vụ pháp lý có mục tiêu cho các tổ chức này.
- Các hiệp hội ngành nghề liên quan căn cứ theo luật, quy định và điều lệ, phát huy vai trò điều phối và tự quản, kịp thời phản ánh nhu cầu của ngành, cung cấp cho tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành các dịch vụ như tư vấn thông tin, đào tạo tuyên truyền, mở rộng thị trường, bảo vệ quyền lợi và xử lý tranh chấp.
- Nhà nước kiên trì thực hiện chính sách mở cửa ở trình độ cao, đẩy nhanh xây dựng mô hình phát triển mới lấy tuần hoàn kinh tế nội địa làm chủ đạo, thúc đẩy tuần hoàn kép trong nước và quốc tế hỗ trợ lẫn nhau; hỗ trợ và định hướng tổ chức kinh tế tư nhân mở rộng giao lưu và hợp tác quốc tế, tiến hành các hoạt động đầu tư, kinh doanh ở nước ngoài một cách hợp pháp, tuân thủ quy định; tăng cường các dịch vụ tổng hợp ở nước ngoài như pháp luật, tài chính, hậu cần, hoàn thiện cơ chế bảo vệ lợi ích ở nước ngoài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp ở nước ngoài của tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành.
10. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đối với doanh nghiệp
- Quyền nhân thân, quyền sở hữu tài sản và quyền tự chủ trong hoạt động kinh doanh cùng các quyền và lợi ích hợp pháp khác của tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành được pháp luật bảo vệ. Bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào cũng không được xâm phạm.
- Quyền đối với tên gọi, danh dự, uy tín của tổ chức kinh tế tư nhân và quyền danh dự, uy tín, quyền riêng tư, thông tin cá nhân của người điều hành tổ chức đó là các quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ. Bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào cũng không được lợi dụng Internet hoặc các kênh truyền thông khác để xúc phạm, vu khống hoặc dùng các hình thức cố ý khác xâm hại quyền nhân thân của tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành. Nhà cung cấp dịch vụ Internet phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan, tăng cường quản lý nội dung thông tin trên mạng, thiết lập và hoàn thiện cơ chế khiếu nại, tố cáo, xử lý kịp thời các thông tin vi phạm pháp luật xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời báo cáo với cơ quan quản lý có thẩm quyền. Tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành nếu bị xâm hại quyền nhân thân một cách cố ý có quyền yêu cầu Tòa án Nhân dân áp dụng biện pháp yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi liên quan theo quy định pháp luật. Nếu hành vi xâm hại quyền nhân thân gây thiệt hại thực tế đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư, tài chính… của tổ chức kinh tế tư nhân, thì người vi phạm phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định pháp luật.
- Khi cơ quan nhà nước và cán bộ của cơ quan này tiến hành điều tra hoặc yêu cầu phối hợp điều tra theo pháp luật, phải tránh hoặc giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường. Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế hạn chế tự do thân thể phải nghiêm ngặt tuân thủ thẩm quyền, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định.
- Việc trưng thu, trưng dụng tài sản phải tuân thủ nghiêm ngặt thẩm quyền, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định. Trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng và việc trưng thu, trưng dụng tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật, thì phải thực hiện việc bồi thường một cách công bằng, hợp lý. Bất kỳ tổ chức nào cũng không được phép thu phí trái pháp luật từ tổ chức kinh tế tư nhân, không được phạt tiền mà không có căn cứ theo luật hoặc quy định pháp luật, không được giao chỉ tiêu hoặc yêu cầu tổ chức kinh tế tư nhân cung cấp tài sản trái quy định pháp luật.
- Việc niêm phong, tịch thu, phong tỏa tài sản liên quan đến vụ án phải tuân thủ thẩm quyền, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định, phân biệt rõ tài sản thu được từ hành vi vi phạm pháp luật, tài sản liên quan đến vụ án và tài sản hợp pháp, tài sản của tổ chức kinh tế tư nhân và tài sản cá nhân của người điều hành tổ chức kinh tế tư nhân, tài sản của người liên quan đến vụ án và tài sản của người ngoài vụ án. Không được vượt quá thẩm quyền, phạm vi, số lượng và thời gian trong việc niêm phong, tịch thu, phong tỏa tài sản. Tài sản liên quan đến vụ án bị niêm phong, tịch thu phải được bảo quản cẩn thận.
- Việc xử lý các vụ án phải phân biệt rõ ràng giữa tranh chấp kinh tế và tội phạm kinh tế, tuân thủ các quy định về thời gian truy tố theo pháp luật; nếu hoạt động sản xuất, kinh doanh không vi phạm quy định của Bộ luật Hình sự, thì không được coi là tội phạm; nếu tình tiết không rõ ràng, chứng cứ không đầy đủ hoặc theo quy định của pháp luật không truy cứu trách nhiệm hình sự, thì phải hủy bỏ vụ án, không khởi tố, đình chỉ xét xử hoặc tuyên bố vô tội. Cấm sử dụng các biện pháp hành chính hoặc hình sự để can thiệp trái phép vào các tranh chấp kinh tế. Điều chỉnh hành vi thi hành pháp luật ngoài địa phương, xây dựng và hoàn thiện hệ thống hỗ trợ thi hành pháp luật giữa các địa phương. Khi xử lý vụ án cần thi hành pháp luật ngoài địa phương, phải tuân thủ thẩm quyền, điều kiện và trình tự theo pháp luật. Nếu có tranh chấp về quyền tài phán giữa các cơ quan nhà nước, có thể tiến hành thương thảo, nếu không thể thương thảo được, sẽ đề nghị cơ quan cấp trên chung quyết định, nếu có quy định pháp luật khác thì tuân theo quy định đó. Cấm lạm dụng quyền lực để thực hiện thi hành pháp luật ngoài địa phương vì mục đích lợi ích kinh tế hoặc các mục đích khác.
- Tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành của tổ chức này có thể phản ánh tình hình hoặc khiếu nại về việc liệu hoạt động sản xuất, kinh doanh có vi phạm pháp luật hay không, cũng như các biện pháp cưỡng chế của cơ quan nhà nước, có quyền yêu cầu hành chính, khiếu nại hoặc khởi kiện theo pháp luật.
- Viện kiểm sát thực hiện giám sát pháp luật đối với các hoạt động tố tụng liên quan đến tổ chức kinh tế tư nhân và người điều hành, kịp thời tiếp nhận và xem xét các khiếu nại, tố cáo. Nếu phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật, phải đưa ra kháng cáo, ý kiến sửa chữa, hoặc đề xuất kiểm sát theo pháp luật.
- Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước phải thanh toán kịp thời các khoản nợ đối với tổ chức kinh tế tư nhân theo pháp luật hoặc hợp đồng đã ký kết. Không được từ chối hoặc trì hoãn thanh toán các khoản nợ của tổ chức kinh tế tư nhân bằng các lý do như thay đổi nhân sự, thực hiện quy trình thanh toán nội bộ hoặc chờ nghiệm thu công trình, quyết toán kiểm toán nếu không có quy định trong hợp đồng. Ngoài các quy định của pháp luật và các văn bản hành chính khác, không được yêu cầu thanh toán dựa trên kết quả kiểm toán. Các cơ quan kiểm toán phải giám sát việc thanh toán các khoản nợ của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước đối với tổ chức kinh tế tư nhân theo pháp luật. Các doanh nghiệp lớn khi mua hàng hóa, công trình, dịch vụ từ các tổ chức kinh tế tư nhân nhỏ và vừa phải thỏa thuận thời gian thanh toán hợp lý và thanh toán kịp thời, không được yêu cầu thanh toán khi chưa nhận được khoản thanh toán từ bên thứ ba. Tòa án nhân dân phải tiếp nhận và xét xử kịp thời các vụ việc liên quan đến nợ các khoản thanh toán của tổ chức kinh tế tư nhân nhỏ và vừa, có thể tiến hành hòa giải theo nguyên tắc tự nguyện và hợp pháp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức kinh tế tư nhân nhỏ và vừa. Chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên phải tăng cường công tác bảo đảm thanh toán nợ, ngăn ngừa và giải quyết việc chậm thanh toán nợ của tổ chức kinh tế tư nhân; tăng cường quản lý ngân sách, các dự án mua sắm của chính phủ phải thực hiện nghiêm theo ngân sách đã được phê duyệt; tăng cường công tác chỉ đạo và điều phối việc xử lý nợ chậm, khuyến khích các bên giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng, tổ chức thương thảo, hòa giải đối với các trường hợp có sự khác biệt lớn. Các tổ chức như Hiệp hội Công thương, Đoàn Luật sư, v.v. cần phát huy vai trò trong việc thương thảo và hòa giải. Chính quyền nhân dân các cấp và các cơ quan liên quan phải thực hiện các cam kết chính sách đã được đưa ra đối với tổ chức kinh tế tư nhân và các hợp đồng đã ký kết với các tổ chức kinh tế tư nhân, không được vi phạm hợp đồng hoặc hủy bỏ hợp đồng vì lý do thay đổi phân chia hành chính, thay đổi nhân sự chính quyền, thay đổi tổ chức hoặc chức năng, hoặc thay đổi cán bộ. Nếu cần thay đổi cam kết chính sách hoặc thỏa thuận hợp đồng vì lợi ích quốc gia hoặc lợi ích công cộng, phải thực hiện theo thẩm quyền và trình tự pháp lý, đồng thời bồi thường cho tổ chức kinh tế tư nhân về những thiệt hại mà họ phải chịu.
11. Xử lý vi phạm
- Vi phạm các quy định của luật này và có một trong các trường hợp sau phải bị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu sửa đổi, nếu gây ra hậu quả xấu hoặc ảnh hưởng, thì lãnh đạo và các cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp sẽ bị xử lý kỷ luật theo pháp luật: (1) Không thực hiện kiểm tra cạnh tranh công bằng hoặc không thông qua kiểm tra cạnh tranh công bằng khi ban hành các chính sách, biện pháp; (2) Trong các hoạt động đấu thầu, mua sắm công, giao dịch nguồn lực công, hạn chế hoặc loại trừ các tổ chức kinh tế tư nhân.
- Vi phạm các quy định pháp luật về thu hồi, tịch thu, phong tỏa tài sản hoặc các biện pháp cưỡng chế khác, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu sửa đổi, nếu gây ra thiệt hại thì phải bồi thường theo pháp luật; nếu gây ra hậu quả xấu hoặc ảnh hưởng, lãnh đạo và các cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp sẽ bị xử lý kỷ luật theo pháp luật. Vi phạm quy định pháp luật về thi hành pháp luật ngoài địa phương, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu sửa đổi, nếu gây ra hậu quả xấu hoặc ảnh hưởng, lãnh đạo và các cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp sẽ bị xử lý kỷ luật theo pháp luật.
- Các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước vi phạm các quy định pháp luật, các văn bản hành chính hoặc hợp đồng, từ chối hoặc trì hoãn thanh toán các khoản nợ cho tổ chức kinh tế tư nhân, các cơ quan chính quyền các cấp không thực hiện các cam kết chính sách hoặc các hợp đồng đã ký với tổ chức kinh tế tư nhân theo pháp luật, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu sửa đổi, nếu gây ra thiệt hại thì phải bồi thường theo pháp luật; nếu gây ra hậu quả xấu hoặc ảnh hưởng, lãnh đạo và các cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp sẽ bị xử lý kỷ luật theo pháp luật. Các doanh nghiệp lớn vi phạm các quy định pháp luật, các văn bản hành chính hoặc hợp đồng, từ chối hoặc trì hoãn thanh toán các khoản nợ cho tổ chức kinh tế tư nhân nhỏ và vừa, sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định của pháp luật.
- Vi phạm các quy định của luật này, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức kinh tế tư nhân và các nhà điều hành, nếu có các hình thức xử phạt hành chính theo quy định của các luật và văn bản pháp lý khác, thì áp dụng theo các quy định đó; nếu gây ra thiệt hại về thân thể hoặc tài sản, phải chịu trách nhiệm dân sự theo pháp luật; nếu cấu thành tội phạm, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật.
- Các hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức kinh tế tư nhân và các nhà điều hành vi phạm các quy định của pháp luật, các cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu sửa đổi, và có thể xử phạt hành chính theo pháp luật; nếu gây ra thiệt hại về thân thể hoặc tài sản, phải chịu trách nhiệm dân sự theo pháp luật; nếu cấu thành tội phạm, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật.
- Tổ chức kinh tế tư nhân và các nhà điều hành sử dụng các phương thức gian lận hoặc các phương thức không chính đáng khác để lừa dối, giành được các danh hiệu khen thưởng, chính sách ưu đãi, v.v., sẽ bị hủy bỏ các danh hiệu khen thưởng đã nhận và các quyền lợi chính sách đã được hưởng, đồng thời bị xử lý theo pháp luật; nếu cấu thành tội phạm, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật.
TS. Nguyễn Văn Cương
Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp


