Phân biệt các trường hợp: không phải chịu trách nhiệm hình sự, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự trong pháp luật hình sự Việt Nam

12/03/2026

Trong pháp luật hình sự Việt Nam, các trường hợp “không phải chịu trách nhiệm hình sự”, “không bị truy cứu trách nhiệm hình sự”, “loại trừ trách nhiệm hình sự” và “miễn trách nhiệm hình sự” đều liên quan đến việc xác định hậu quả pháp lý đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội. Tuy nhiên, trên thực tiễn áp dụng và nghiên cứu khoa học pháp lý, các khái niệm này đôi khi chưa được phân biệt rõ ràng, dẫn đến sự nhầm lẫn trong nhận thức và áp dụng pháp luật. Bài viết này phân tích các quy định của Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025) và Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) liên quan đến bốn trường hợp nêu trên; trên cơ sở đó, làm rõ bản chất pháp lý, điều kiện áp dụng và vị trí của từng chế định trong hệ thống pháp luật hình sự và chỉ ra những điểm khác biệt cơ bản giữa chúng. Từ việc phân tích và so sánh, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện nhận thức lý luận và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn.

Quy định về đại diện giữa vợ và chồng qua các thời kỳ và một số kiến nghị hoàn thiện

03/12/2025

Tại Việt Nam, pháp luật về đại diện giữa vợ và chồng có sự biến đổi, bổ sung, hoàn thiện qua từng giai đoạn lịch sử, phù hợp với sự phát triển của xã hội. Nghiên cứu hệ thống văn bản pháp luật về đại diện giữa vợ và chồng qua các thời kỳ cho thấy, vấn đề đại diện vợ chồng đã được quan tâm, gợi mở ngay từ thời kỳ phong kiến và từ đó đến nay, vấn đề này có sự sửa đổi, cùng cách diễn đạt và kỹ thuật lập pháp ngày càng hoàn thiện.

Giới thiệu Luật Chính phủ điện tử của Hàn Quốc (*)

04/09/2025

Giới thiệu Luật chống cạnh tranh không lành mạnh của Trung Quốc

13/07/2025

Giới thiệu Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân ở Trung Quốc (phần 1)

08/05/2025

Nhằm tối ưu hóa môi trường, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và phát huy vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm các loại hình tổ chức kinh tế đều được tham gia cạnh tranh công bằng trên thị trường, thúc đẩy sự trưởng thành của đội ngũ doanh nhân, xây dựng hệ thống kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trình độ cao, ngày 30/4/2025 vừa qua, Ủy ban thường vụ Nhân đại toàn quốc Trung Quốc đã ban hành Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân đầu tiên ở Trung Quốc.

Giới thiệu Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân ở Trung Quốc (phần 2)

07/05/2025

Nhằm tối ưu hóa môi trường, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh và phát huy vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm các loại hình tổ chức kinh tế đều được tham gia cạnh tranh công bằng trên thị trường, thúc đẩy sự trưởng thành của đội ngũ doanh nhân, xây dựng hệ thống kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trình độ cao, ngày 30/4/2025 vừa qua, Ủy ban thường vụ Nhân đại toàn quốc Trung Quốc đã ban hành Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân đầu tiên ở Trung Quốc. Dưới đây là những nội dung cơ bản (tiếp theo phần giới thiệu 1) của Luật này:

Giải pháp xây dựng quy định về đối tượng, điều kiện, quy trình, thủ tục tham gia regulatory sandbox - Cơ chế pháp lý thử nghiệm có kiểm soát

28/04/2025

Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại Peru - Một số kinh nghiệm về tổ chức bộ máy và nguồn lực

25/04/2025

Tù chung thân không xét giảm án trong pháp luật hình sự Trung Quốc và khuyến nghị đối với Việt Nam

23/04/2025

Trung Quốc là một trong số ít quốc gia đã luật hóa hình phạt tù chung thân không xét giảm án, đặc biệt trong các vụ án tham nhũng nghiêm trọng, nhằm hướng tới thay thế một phần cho hình phạt tử hình. Bài viết này sẽ phân tích, đánh giá quy định của pháp luật hình sự Trung Quốc về tù chung thân không xét giảm án, từ đó rút ra một số giá trị tham khảo và khuyến nghị về hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành.

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát - Kinh nghiệm Hàn quốc và một số gợi ý chính sách cho Việt Nam

17/03/2025

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc cải cách các quy định để đáp ứng nhu cầu đổi mới công nghệ là thách thức chung đối với tất cả các quốc gia. Mỗi quốc gia, tùy theo mục tiêu của mình, sẽ xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) phù hợp. Tuy nhiên, các quốc gia thường thiết kế sandbox cho lĩnh vực chủ yếu là fintech. Hàn Quốc là một trong số ít các quốc gia ban hành sandbox cho nhiều lĩnh vực khác nhau: bắt đầu với lĩnh vực hội tụ liên ngành công nghiệp năm 2017, từ đó, được mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ thông tin - truyền thông (ICT) (2019), tài chính đổi mới (2019), khu vực tự do (2019), thành phố thông minh (2020) và khu vực nghiên cứu phát triển đặc biệt (2020), lĩnh vực di động (mobility – 2021) và sức khỏe sinh học vào năm 2022, … Với kinh nghiệm và trình độ quản lý hiện nay ở Việt Nam, cơ chế Sandbox cũng có thể là một gợi ý đáng tham khảo. Trên cơ sở trình bày, phân tích kinh nghiệm Hàn Quốc về Sandbox, nhóm tác giả gợi ý xây dựng cơ chế...